Τίτος Πατρίκιος

 

 

(Ελλάδα)

 

 

 

ΣΤΙΧΟΙ    2

 

Στίχοι που κραυγάζουν

στίχοι που ορθώνονται τάχα σαν ξιφολό γχες στίχοι που απειλούν -rην καθεσ-rηκυία -rάξη και μέσα στους λίγους πόδες -rους

κ,άνουν ή ανατρέπουν την επανάσταση, άχρηστοι, ψεύτικοι, κομπαστικοί,

γιατί κανένας στίχος σήμερα δεν ανα-rρέπει καθεστώτα κανένας στίχος δεν κινητοποιεί τις μάζες

(Ποιές μάζες; Μεταξύ μας τώρα – ποιοί σκέφτον-rαι τις μάζες;

Το πολύ μια λύτρωση ατομική, αν όχι ανάδειξη).

Γι ‘ αυτό κι εγώ δεν γράφω πια

για να προσφέρω χάρτ ινα ντουφέκια όπλα από λόγια φλύαρα και κούφια.

Μόνο μιαν άκρη της αλήθειας να σηκώσω

να ρίξω λίγο φως σ-rην πλαστογραφημένη μας ζωή. Ό-rαν μπορώ, κι όσο κρατήσω.

 

 

 

ΤΡΙΑ ΠΟΙΉΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΗ ΡΕΝΑ

 

Ι

 

Της έσφιγγα το  χέρι ήταν ζεστό, όχι  όμως όσο λίγο πιο πριν ακόμα.

Το χαμόγελ ό της

που μόνο εγώ το έβλεπα είχ ε σβ11σει.

Μου είπε ο γιατρός ευγενικά κι αδιάφορα

«Τ ο τέλος πλησιάζει μπορ είτ ε να μείνετε αν θ έλετε».

«Ό χι, γιατρ έ

σας ευχαριστώ», απάντησα όσο πιο ψύχραιμα μπορούσα και βγήκα από την εντατική.

Ήθ ελα να κρατήσω την εικό να της κοπέλας που η ομορφιά τ ης με είχ ε θ αμπώσει

πριν από τόσα χρόνια

την εικόνα που κι εκείνη την στιγμή ίδια την έβλεπα όπως τότ ε.

 

ΙΙ

 

Μια σύντομη ζωή γυναίκας πέρασε σαν αστραπ11

μέσα από τη  δική  μου για να την κάνει πιο ζωή να βεβαιώσει πώς το φως όσο κι αν όλα αρχίζουν

και τ ελειώνουν με σκοτάδι πάντοτ ε βρίσκ ει -rρ όπους

να επανέρχ εται και να φωτίζει.

 

ΠΙ

 

Πώς  γίνεται  να μη χαθεί

η θ έρμη -rου χ εριού τη ς απ’ το χέρι μου πως γινεται να μεινει ως την  αιωνιοτητα ο τελευταίος μας αποχαιρ ετισμός

όπως μένει στ’ ανάγλυφα του Κεραμεικού; Σήμερα πια δεν φ-rιάχνονται τέτοια ανάγλυφα όμως σε μένα φτάνει που γράφω στο χαρτί όπως χαράζανε παλιά στην πέrρα

Ο Τίτος αποχαιρε τ ά τη Ρένα.

 

 

 

ΤΡΕΙΣ Π Ο ΛΕ Ι Σ

 

Bah! Ι haνe sung women ίn rhree cίties, But it ίs all the saιne,

A nd Ι wίll sίng of the sun.

EZRAPOUND

 

Προσπάθησα Κt εγώ  νά τραγουδήσω γυναίκες σέ τρεις πόλεις, ομως ή μουσική

μου ξέφευγε, χανόταν, μέναν γυμνές οί. λέξεις· οϋτε τόν ηλιο μπόρεσα νά τραγουδήσω

μέ τύφλωνε μόλις γυρνουσα νά τόν δω Κt ας εδινε αλλο χρωμα στήν ‘Αθήνα αλλο στή Ρώμη, αλλο στό Παρίσι.

 

Δέν τραγούδησα, μουσικές μόνο τίς άκουσα σέ πόλεις  τρεις  καί  πέντε  καί  δεκαοχτώ οϋτε χρειάστηκε νά δεθω σ’ ενα κατάρτι

ταξίδευα μέ τραίνα, εϋκολα άλλαζα κατεύθυνση

τ’ α’εροπλα’ να  Τησαν  τ, οτε  α’   κριβα’ .

 

Δέv ξέρω μουσική, μονάχα vά: μιλάω ξέρω καί μίλησα μέ γυναίκες σέ τρεις πόλε.ις

σέ γ λωσσες πού ηξερα η μάθαινα βιαστικά: γυναίκες πού εριχναν τό δικό τους φως

στήv κάθε πόλη κt  επε.tτα  τήν  εκαναν  σκοτε.ινή τή βύθιζα στήv ερημιά:, άκόμα καί της ήδοvης .

 

tH μοuσι:cή σάv νά ‘σπρωχνε νά: έξαvτληθετ τό μ υστ ικ·1 ρολόι πού δουλεύει μέσα μας

καί ξαφvι,:ά σάv vά τό κούρδιζε άπό τήν άρχή

 

ομως γιά ολα αύτά έ.μίλησα στή γλώσσα μου  μέ λέξεις πού αλλοτε ήχουσαν σάν κοχύλια αλλοτε σώπαιναν σάν μελανόμορφα φυτά

έ.λπίζοντας πώς κάποιες ή κάποιοι θά καταλάβουν

αύτό τό λίγο, ή τό πολύ, ακόμα καί τό τίποτα

,         ,               ,              ,

που μπορεσα να προφερω.

 

‘Ώσπου μιά μέρα ετυχε τό απίστευτο

οί πόλεις, ή γλώσσα, ή μουσική, ό χρόνος

,,           ,          ,           ,        ,            ,

εγιναν ενα χαρη σε μια γυναικα

κι έ.γώ ενας ανθρωπος μέσα στούς ανθρώπους.

 

 

 

 

 

 

 

____________________________________________

 

Τίτος Πατρίκιος (1928). Ο Τίτος Πατρίκιος γεννήθηκε στην Αθήνα, γιος των ηθοποιών Σπύρου και Λέλας Πατρικίου. Το 1946 ολοκλήρωσε τα γυμνασιακά του μαθήματα στο Βαρβάκειο και γράφτηκε στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών. Εργάστηκε για κάποια χρόνια ως δικηγόρος. Κατά τη διάρκεια της γερμανικής κατοχής πήρε μέρος στην Εθνική Αντίσταση, στρατευμένος αρχικά στην ΕΠΟΝ και στη συνέχεια στον ΕΛΑΣ. Το 1944 καταδικάστηκε σε θάνατο από συνεργάτες των γερμανών και η εκτέλεσή του ματαιώθηκε την τελευταία στιγμή. Κατά τη διάρκεια της στρατιωτικής του θητείας εξορίστηκε στη Μακρόνησο (1951-1952) και κατά τη διετία 1952-1953 στον Άη Στράτη, από όπου επέστρεψε στην Αθήνα με άδεια εξορίστου. Από το 1959 ως το 1964 σπούδασε κοινωνιολογία στην Ecole Pratique des Hautes Etudes του Παρισιού και πήρε μέρος σε έρευνες του Εθνικού Κέντρου Επιστημονικής Έρευνας της Γαλλίας. Επέστρεψε στην Ελλάδα, μετά την επιβολή της δικτατορίας του Παπαδόπουλου όμως, κατέφυγε ξανά στο Παρίσι, όπου πήρε μέρος σε εκδηλώσεις ενάντια στο παράνομο καθεστώς, και εργάστηκε στην έδρα της Unesco στο Παρίσι και στη Fao στη Ρώμη. Στην Ελλάδα επέστρεψε το 1975 και εργάστηκε ως δικηγόρος, κοινωνιολόγος και λογοτεχνικός μεταφραστής. Το 1982 επέστρεψε στη θέση που κατείχε στο Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών πριν το 1967. Στην Αθήνα εργάστηκε επίσης στο Κέντρο Μαρξιστικών Μελετών. Η πρώτη του εμφάνιση στο χώρο των γραμμάτων πραγματοποιήθηκε το 1943 με τη δημοσίευση ενός ποιήματός του στο περιοδικό « Ξεκίνημα της Νιότης », ενώ το 1954 εκδόθηκε η πρώτη ποιητική συλλογή του με τίτλο « Χωματόδρομος ». Ιδρυτικό μέλος του περιοδικού « Επιθεώρηση Τέχνης » από το 1954 δημοσίευσε πολλά άρθρα και κριτικές στις στήλες του, ενώ πολλά δοκίμιά του συμπεριλήφθηκαν σε συγκεντρωτικές εκδόσεις. Ασχολήθηκε επίσης με τη μετάφραση (κείμενα των Σταντάλ, Αραγκόν, Μαγιακόφσκι, Νερούντα, Γκόγκολ, Γκαρωντύ, Λούκατς και άλλων) και την πεζογραφία, ενώ τα περισσότερα κοινωνιολογικά έργα του είναι γραμμένα στα γαλλικά. Έργα του μεταφράστηκαν στα γαλλικά, τα φλαμανδικά, τα γερμανικά και τα ολλανδικά. Το 1994 τιμήθηκε με ειδικό κρατικό βραβείο για το σύνολο του έργου του. Για περισσότερα βιογραφικά στοιχεία του Τίτου Πατρίκιου βλ. Αλέξανδρος Αργυρίου, « Τίτος Πατρίκιος », στο « Η ελληνική ποίηση · η πρώτη μεταπολεμική γενιά », Αθήνα: Σοκόλης, 1982, Αλέξανδρος Αργυρίου, « Πατρίκιος Τίτος », στο « Παγκόσμιο βιογραφικό λεξικό », τ. 8, Αθήνα, Εκδοτική Αθηνών, 1988 και Δώρα Μέντη, « Πατρίκιος Τίτος », στο « Λεξικό νεοελληνικής λογοτεχνίας », Αθήνα, Πατάκης, 2007.

 

   
Τίτλοι στη βάση Βιβλιονέτ
(2017) Ποιήματα Α’, 1943-1959, Κίχλη
(2015) Ο πειρασμός της νοσταλγίας, Κίχλη
(2014) Λυσιμελής πόθος, Κίχλη
(2012) Σε βρίσκει η ποίηση, Κίχλη
(2011) Συγκατοίκηση με το παρόν, Κέδρος
(2008) Λυσιμελής πόθος, Διάττων
(2007) Η νέα χάραξη, Κέδρος
(2007) Ποιήματα IV, Κέδρος
(2006) Περιπέτειες σε τρεις σχεδίες, Κέδρος
(2002) Η πύλη των λεόντων, Διάττων
(2000) Η αντίσταση των γεγονότων, Κέδρος
(2000) Η συμμορία των δεκατριών, Κέδρος
(2000) Συνεχές ωράριο, Κέδρος
(1998) Η ηδονή των παρατάσεων, Κέδρος
(1998) Ποιήματα, Ι, Κέδρος
(1998) Ποιήματα, ΙΙ, Κέδρος
(1998) Ποιήματα, ΙΙΙ, Κέδρος
(1997) Στην ίσαλο γραμμή, Κέδρος
(1990) Ποιήματα, Θεμέλιο
(1988) Αντικριστοί καθρέφτες, Στιγμή
(1981) Αντιδικίες, Ύψιλον
   
Συμμετοχή σε συλλογικά έργα
(2017) Η Ελλάδα ταξιδεύει, ολοένα ταξιδεύει, Ιωλκός
(2017) Τάσος Λειβαδίτης, Στίξις
(2012) Στης μνήμης το διάστημα: Νικηφόρος Βρεττάκος, Ποταμός
(2010) Εξουσία και κοινωνία, Εκδόσεις Καστανιώτη
(2010) Επέτειος, Μικρή Άρκτος
(2009) Εισαγωγή στην ποίηση του Ρίτσου, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης
(2009) Η σκόνη του χρόνου, Μίλητος [εισήγηση]
(2008) 3.000 χρόνια ελληνική ερωτική ποίηση, Εκδοτική Θεσσαλονίκης
(2008) Τάσος Λειβαδίτης, Κέδρος
(2007) Σύγχρονη ερωτική ποίηση, Εκδόσεις Καστανιώτη
(2005) Lazongas Α4, Άγκυρα
(2005) Νάνι, τ’ άνθι των ανθώ, Ίνδικτος
(2004) Η λογοτεχνία σήμερα, Ελληνικά Γράμματα [εισήγηση]
(2004) Το χρονικό του Κέδρου, Κέδρος
(2003) Κοινωνικές επιστήμες και πρωτοπορία στην Ελλάδα 1950-1967, Gutenberg – Γιώργος & Κώστας Δαρδανός
(2003) Ποίηση – γλυπτική – πεζογραφία: Κική Δημουλά – Θόδωρος – Θανάσης Βαλτινός, Εταιρεία Λευκαδικών Μελετών [εισήγηση]
(2002) Πέντε ομιλίες για τον Μανόλη Ανδρόνικο, Εταιρεία Ελλήνων Τεχνοκριτών – AICA HELLAS
(2001) Ραδιόφωνο και πολιτισμός, 9.58 FM της ΕΡΤ 3 [εισήγηση]
(2000) Άνθη της πέτρας, Μεταίχμιο
(1995) Σταθμοί, Θεμέλιο
(1994) Αφιέρωμα στον Αλέξανδρο Κοτζιά, Κέδρος
(1993) Παύλος Ζάννας, Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης
(1984) Η επίδραση των ιδεών του μαρξισμού στη λογοτεχνία μας, Κένταυρος [εισήγηση]
   
Μεταφράσεις
(1995) Valéry, Paul, 1871-1945, Ο κύριος Τεστ, Ολκός
(1993) Balzac, Honoré de, 1799-1850, Πραγματεία περί των νεωτέρων διεγερτικών, Ολκός
(1992) Esteban, Claude, Αϋπνία, ημερολόγιο. Ζωγραφιστές εικόνες., Ερατώ
(1992) Deluy, Henri, 1931-, Πρώτες σουίτες, Ερατώ [μετάφραση, επιμέλεια]
(1991) Trotignon, Pierre, Encyclopédie de la Pléiade. Ιστορία της φιλοσοφίας, Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης
(1983) Stendhal, 1783-1842, Αναμνήσεις εγωτισμού, Γνώση
(1971) Aragon, Louis, 1897-1982, Με ανοιχτά χαρτιά, Ηριδανός
   
Κριτικογραφία
Το λάθος και η αναίρεσή του [Αντώνης ΣαμαράκηςΤο λάθος], Περιοδικό « Πόρφυρας », τχ. 165, Οκτώβριος-Δεκέμβριος 2017

Ο Τίτος Πατρίκιος μιλάει και συζητά με το κοινό, Περιοδικό « Πόρφυρας », τχ. 150, Ιανουάριος-Μάρτιος 2014

Οι τρεις τρόποι που βλέπω την Άλκη Ζέη, Περιοδικό « Διαβάζω », τχ. 528, Απρίλιος 2012

Γράφοντας μετά το Άουσβιτς, « Βήμα Ιδεών », τχ. 41, Οκτώβριος 2010

Articles similaires

Tags

Partager